Przejście graniczne Krościenko – Smolnica pomiędzy Polską a Ukrainą, było wielokrotnie przedmiotem licznych artykułów prasowych. Stawało się o nim głośno w przypadkach wykrycia większej ilości przemycanych towarĂłw, czy teĹź przy okazji protestu funkcjonariuszy słuĹźby celnej i związanych z tym długich kolejek samochodĂłw oczekujących na odprawę. Ja chciałbym jednak poruszyć inny problem, związany ze zmianami mentalnościowymi jakie zachodzą u osĂłb, zwłaszcza młodych, dla ktĂłrych przywĂłz towarĂłw akcyzowych z Ukrainy stał się sposobem na Ĺźycie. W początkowym okresie funkcjonowania przejścia granicznego sytuacja na ryku pracy w naszym kraju była niezwykle trudna i dla wielu ludzi moĹźliwość „dorobienia na granicy” była rzeczywiście jedynym sposobem na przeĹźycie. Z czasem bezrobocie spadło i pojawiły się liczne moĹźliwości zatrudnienia, jednak łatwość z jaką zarabia się pieniądze na przygranicznym handlu spowodowała, Ĺźe proceder ten nie tylko nie zmalał, ale znacznie się powiększył. Liczni z pośrĂłd przekraczających granicę traktują uprawiany proceder jako normalną pracę i uwaĹźają, Ĺźe usprawiedliwia to drobne przekroczenia przepisĂłw polegające na przemycie towarĂłw akcyzowych. Dla nich działalność słuĹźb granicznych jest tylko duĹźym utrudnieniem, niepotrzebną przeszkodą w wykonywaniu pracy. Niestety działalność przemytnicza uzyskała pewna społeczną akceptowalność w związku z tym funkcjonariusz graniczny wykonujący swoje obowiązki traktowany jest często jako ten ktĂłry nie pozwala zarabiać i w końcowym efekcie odbiera chleb dzieciom. Co najgorsze problem ten sięga znacznie głębiej i zaczyna dotykać środowisk młodzieĹźowych. Grupy młodych ludzi, często jeszcze uczących się, dorabiają sobie na granicy w okresie wakacji i czasie wolnym od nauki. Organizują się w grupy czy teĹź wręcz w gangi, ktĂłre mają za podstawowy cel jak najszybsze przekroczenie granicy i przewiezienie jak największej ilości towarĂłw handlowych. SposĂłb ominięcia kolejki i metody ukrywania towarĂłw nie mają tu Ĺźadnego znaczenia, cel uświęca środki. Podobnie jak u dorosłych działalność ta jest w znacznym stopniu społecznie akceptowana a wielu z tych ludzi uchodzi w swoich środowiskach za przykład pracowitości i zaradności. Wielu z tych młodych po ukończeniu szkoły nie szuka Ĺźadnej pracy, bo w ich przekonaniu pracę juĹź posiadają i to bardzo lekką, nieĹşle płatną i zupełnie niezaleĹźną. Po co więc iść do innej pracy w ktĂłrej za mniejsze pieniądze trzeba ciężko pracować, przestrzegać godzin pracy i słuchać ględzenia szefa. Takie cwaniackie podejście do Ĺźycia jest bardzo powszechne i dość popularne w środowiskach młodzieĹźowych powiatĂłw przygranicznych. Niestety, nie wiele osĂłb dostrzega szkodliwość tego cwaniactwa i jeĹźeli w najbliĹźszym otoczeniu takiego młodego człowieka nie znajdzie się ktoś rozsądny, kto przekona go o bezsensowności i szkodliwości wybranego sposobu na Ĺźycie to zacznie się od staczać po prowadzącej do nikąd rĂłwni pochyłej. Podróşe przemytnicze na Ukrainę to bardzo często kontakt z tanim i łatwo dostępnym alkoholem, picie w kolejce do odprawy granicznej to powszechny proceder. Widać to szczegĂłlnie podczas odprawy pociągu relacji ChyrĂłw – Sanok, wśrĂłd pasaĹźerĂłw pociągu często trudno jest spotkać osobę trzeĹşwą a pasaĹźerowie wytaczający się, czy teĹź wręcz wypadający, z pociągu na stacjach kolejowych w Krościenku i Ustrzykach Dolnych, to codzienny obraz przygranicznej rzeczywistości. NaleĹźy tylko współczuć funkcjonariuszom słuĹźb granicznych bo w swojej niełatwej i często nieprzyjemnej pracy są dodatkowo naraĹźeni na obraĹşliwe uwagi pijanych ludzi o wywołanym alkoholem chamskim usposobieniu. Jak przerwać ten niebezpieczny proceder, jak uchronić, zwłaszcza młodych ludzi, przed zgubnymi skutkami takiego postępowania. W moim przekonaniu jest tylko jedna moĹźliwość przerwania tego zaklętego i niebezpiecznego kręgu, zmniejszenie opłacalności wyjazdĂłw w celach handlowych. Z czasem stanie się tak na pewno bo róşnice cen towarĂłw pomiędzy Polską a Ukrainą są coraz mniejsze. DoraĹşnie moĹźna to uzyskać poprzez ograniczenie ilości towarĂłw, ktĂłre moĹźna wwieźć na teren Rzeczpospolitej bez opłaty celnej. Mam nadzieję Ĺźe przygotowywane zmiany przepisĂłw celnych będą krokiem w dobry kierunku.